Wetenschappers zeggen dat het toevoegen van zout aan je eten je levensverwachting kan verkorten
In dit artikel:
Onderzoek wijst steeds sterker uit dat te veel zout eten niet alleen bloeddruk en hart- en vaatziekten bevordert, maar ook invloed kan hebben op levensduur en andere ouderdomsgerelateerde aandoeningen. Een analyse in European Heart Journal van gegevens uit de UK Biobank (501.379 deelnemers) vond dat mensen die na bereiding extra zout aan hun maaltijd toevoegen gemiddeld korter leven: ongeveer 1,5 jaar minder voor vrouwen en 2,28 jaar minder voor mannen. De studie combineerde vragenlijstinformatie met urinemonsters om natriumexpositie te beoordelen en koppelt het vaker gebruiken van het zoutvaatje aan een hoger risico op voortijdig overlijden.
Andere onderzoeken tonen aanvullende schadelijke effecten van veel zoutconsumptie. Een studie in Mayo Clinic Proceedings zag dat regelmatig extra zout toevoegen aan voedsel gepaard ging met een tot 39% hoger risico op het ontstaan van type 2-diabetes. Onderzoek in Scientific Reports liet zien dat een zoutarm dieet bloeddruk kan verlagen en het langetermijngeheugen bij oudere vrouwen kan verbeteren. Samen schetsen deze bevindingen een breed schadelijk profiel van overmatig natriumgebruik, vooral bovenop het zout dat al in bewerkte producten zit.
Kaliumrijke voeding kan sommige nadelige effecten van natrium verminderen. Groenten, fruit (zoals bananen), aardappelen, courgette, pompoen, bladgroenten, broccoli, linzen, bonen en vis leveren veel kalium en helpen de balans tussen natrium en kalium te herstellen, wat gunstig is voor de hartgezondheid.
Wie extra op zout moet letten: mensen met een voorgeschiedenis van hart- en vaatziekten, personen met risicofactoren (hoge bloeddruk, hoog cholesterol, diabetes) en wie familieleden met hartziekten heeft. Veel verborgen bronnen van natrium zijn alledaags: brood, pizza, gevogelte, saladedressings en ingeblikte of diepvriesmaaltijden kunnen verrassend veel zout bevatten, ook in producten die als ‘gezond’ worden gezien.
De American Heart Association adviseert een streefwaarde van 1500 mg natrium per dag en maximaal 2300 mg (ongeveer een theelepel). Natrium is essentieel voor het lichaam, maar de meeste mensen consumeren er te veel van; uitzonderingen (bijv. topsporters of mensen die veel zweten) kunnen meer nodig hebben. Voor gezonde volwassenen ligt een verstandige dagelijkse marge tussen ongeveer 500 mg (minimale behoefte) en 2300 mg.
Praktische aanbevelingen: lees voedingsetiketten en kies producten met laag natriumgehalte, beperk bewerkte voedingsmiddelen, gebruik kruiden en specerijen in plaats van zout, en verhoog de inname van kaliumrijke groenten en fruit. Voor meer specifieke richtlijnen zijn bronnen zoals de American Heart Association en het Nederlandse Voedingscentrum nuttig.