Wetenschappers zeggen dat deze populaire drank tot een vroegtijdige dood kan leiden
In dit artikel:
Een nieuw overzichtsstudie in Nature Medicine koppelt de wereldwijde consumptie van suikerhoudende dranken (SSB’s) aan een substantieel deel van nieuwe gevallen en sterfgevallen door type 2‑diabetes en hart‑ en vaatziekten in 2020. De onderzoekers combineerden data uit observationele en gerandomiseerde onderzoeken met ziekteprevalentie en schatten dat SSB‑consumptie dat jaar ongeveer 2,2 miljoen nieuwe gevallen van type 2‑diabetes en 1,2 miljoen nieuwe hartziekten veroorzaakte — samen goed voor circa 340.000 gerelateerde sterfgevallen. Dat komt neer op ongeveer 1 op de 10 nieuwe diabetesdiagnoses en 1 op de 30 nieuwe hartziekten wereldwijd.
De belasting is ongelijk verdeeld: Latijns‑Amerika en het Caribisch gebied stonden relatief hoog wat betreft hartziekten gerelateerd aan SSB’s, terwijl in Sub‑Sahara Afrika de meeste nieuwe diabetesgevallen werden geregistreerd. Demografisch bleken vooral jongere, hoger opgeleide mannen in stedelijke gebieden sterk vertegenwoordigd in de aantallen.
Onder SSB’s vallen frisdrank, vruchtendranken met toegevoegde suiker, energiedranken, limonades, punch en traditionele gezoete dranken; 100% vruchtensap, kunstmatig gezoete dranken en gezoete melk werden doorgaans buiten deze definitie gelaten. Medisch verklaard wordt het risico vooral door vloeibare suiker: snelle opname leidt tot pieken in bloedglucose en insuline, bevordert visceraal vet en insulineresistentie en kan op termijn leiden tot hoge bloeddruk, ongunstige cholesterolwaarden en chronische ontsteking — factoren die zowel diabetes als hart‑ en vaatziekten stimuleren. Ook speelt mee dat gezoete dranken vaak gezondere voedingskeuzes vervangen.
De auteurs en interviewde experts benadrukken dat het onderzoek observationeel is en daarom geen directe oorzaak‑gevolgrelatie kan bewijzen, maar dat de uitkomsten aansluiten bij veel eerder onderzoek. Gezondheidsorganisaties adviseren desalniettemin om SSB‑inname te beperken. Preventief‑cardioloog Adedapo Iluyomade raadt frequente consumptie af; voor de meeste mensen is minder dan één portie per week realistischer, zeker in combinatie met een voedingspatroon gebaseerd op volwaardige voeding (bijv. mediterraan dieet). Voedingsdeskundige Melissa Mroz‑Planells adviseert concrete stappen zoals het schrappen van één tot twee gezoete dranken per dag of per week en stimulering van water of caloriearme alternatieven — bijvoorbeeld bruiswater met vers fruit — als praktische vervanging.
De studie onderstreept de noodzaak van gerichte volksgezondheidsmaatregelen om SSB‑consumptie terug te dringen, met name in regio’s en bevolkingsgroepen met de hoogste last, om zo de toekomstige ziektelast van diabetes en hart‑ en vaatziekten te verminderen.