Waarom steeds meer (hetero) vrouwen vriendschappen boven een relatie verkiezen
In dit artikel:
In Nederland en daarbuiten groeit het aandeel singles, en nieuwe onderzoeken en experts laten zien dat dat geen tragedie is — zeker niet voor vrouwen. Verschillende studies, onder meer uit de VS (2023) en een enquête van het American Enterprise Institute (2024), concluderen dat alleenstaande vrouwen even gelukkig of zelfs gelukkiger en gezonder zijn dan gehuwde vrouwen; mensen in ongelukkige relaties scoren juist het slechtst. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) verwacht dat het aandeel vrijgezellen blijft stijgen, een trend die ook wereldwijd zichtbaar is door dalende geboortecijfers en minder snelle vorming van koppels.
De belangrijkste verklaring is de kwaliteit van vriendschappen. Vrouwen onderhouden doorgaans meerdere diepe, betrouwbare relaties die emotionele steun en praktische hulp bieden — functies die mannen vaker alleen bij een partner zoeken. Die hechte vriendschappen verminderen het risico op eenzaamheid, depressie en zelfs lichamelijke gezondheidsproblemen; sociale banden blijken zelfs invloed te hebben op herstel en immuunsysteem. Liefdesonderzoeker Tila Pronk en anderen benadrukken dat zulke vriendschappen gelijkwaardig aan romantische relaties kunnen zijn in hun wezenlijke waarde.
Tegelijk leiden ongelijk verdeelde zorgtaken en emotionele arbeid binnen heterorelatiess nog vaak tot ontevredenheid bij vrouwen. Onderzoekers als Jane Ward signaleren “heteropessimisme”: teleurstelling over de mate waarin mannen echt veranderen op vlak van gelijkheid en betrokkenheid. Dit verklaart deels waarom veel vrouwen kiezen voor carrière en vrienden boven daten — een verschijnsel dat in de media soms is bestempeld als “mankeeping” of “emotional golddigging”. Paul Dolan en andere wetenschappers laten zien dat mannen relatief meer baat hebben bij trouwen qua gezondheid en welzijn, terwijl vrouwen daar niet altijd profijt van hebben; mannen lopen bovendien sterker risico op problemen na een scheiding.
Culturele veranderingen en technologie spelen ook een rol: individualisme, de nadruk op zelfontplooiing, het gemak (en de keuze-overload) van online daten en een grotere bereidheid om een relatie te beëindigen als die niet voldoet, houden mensen langer in de zoekmodus. Dat maakt het moeilijker om langdurige, stabiele partnerschappen te vormen, terwijl alternatieve levensvormen aan populariteit winnen: samenwonen met vrienden, woongroepen voor singles of twee vriendinnen die samen een kind opvoeden zijn voorbeelden van praktische aanpassingen aan een samenleving met meer alleenwonenden.
Er zijn beleidsmatige en praktische consequenties: bijvoorbeeld erfbelasting die vrienden zwaarder treft dan officiële partners, woonruimtetekort voor alleenstaanden en juridische kwesties rond co-ouderschap. Experts pleiten er niet voor romantiek af te schrijven — liefde blijft waardevol en kan unieke intimiteit en praktische voordelen bieden — maar benadrukken wel dat een leven zonder partner volwaardig, gezond en betekenisvol kan zijn, mits het ondersteund wordt door sterke sociale netwerken. Jane Fonda vat het kernpunt samen: vriendschappen maken je sterker, slimmer en moediger — en vormen voor veel vrouwen inmiddels een volwaardige levenskern.