Verpleegkundige Jennifer strijdt voor betere zorg
In dit artikel:
Jennifer Bergkamp is al 25 jaar werkzaam in de zorg en werkt nu als palliatief wijkverpleegkundige bij Buurtzorg. Ze schreef samen met journalist Marlies Kieft het boek Het mooiste vak van de wereld en is door haar aanhoudende kritiek op regels en systemen uitgegroeid tot politiek adviseur en veelgevraagd spreker. Bergkamp maakt zichtbaar wat veel collega’s ervaren: zware bureaucratie slurpt tijd en drukt het werkplezier — naar schatting gaat tot 40 procent van de werktijd op aan administratie en ruim een kwart van de zorgverleners overweegt te stoppen omdat er te weinig ruimte is voor echte zorg.
Haar persoonlijke ervaringen illustreren waarom zij pleit voor meer menselijkheid. Tijdens stages en in vroege banen botste ze met standaardprotocollen die het persoonlijk contact in de weg stonden; vaste tijden en routinematige gesprekken leken vaak niet aan te sluiten bij wat cliënten werkelijk nodig hadden. Die praktijk heeft haar ertoe gebracht te kiezen voor Buurtzorg, waar kleine teams zelf beslissen hoe zij zorg organiseren en vaker afwijken van starre regels om betere, waardevollere zorg te bieden. Voor Bergkamp ontstaat goede zorg niet op papier, maar in het huis van de cliënt — aandacht voor thuissituatie, mantelzorg en emotionele omstandigheden hoort bij de beoordeling van wat nodig is.
Haar inzet leidde tot concrete beleidswinst. Via een veelbesproken LinkedIn-post kwam er politieke aandacht voor te weinig incontinentiemateriaal bij terminale patiënten; dat leidde tot een aangenomen motie waardoor zorgverleners voortaan bepalen wat geleverd moet worden. Ze bereikte ook landelijke vergoeding voor de Palliakit, waardoor verpleegkundigen minder tijd verliezen aan het bij elkaar zoeken van basisbenodigdheden in de stervensfase. Eveneens wist ze verplichte registratiesystemen die cliënten in starre hokjes duwen tegen te houden; die dossiers en codes vergden telkens nieuwe formulieren en extra verantwoording, iets waar zij fel tegen ageerde.
Tegelijkertijd waarschuwt Bergkamp voor nieuwe bedreigingen, zoals regionale aanmeldportalen die volgens haar zorgorganisaties verstarren. In één regio moeten zorgverleners dagelijks om half twee bijeenkomen om zorg te verdelen; aanvragen buiten die vensters — bijvoorbeeld vrijdagmiddag na half twee — worden pas maandag opgepakt, wat families opgezadelt laat met problemen en volgens Bergkamp kan leiden tot dertigduizend minder behandelbare zorgaanvragen. Zulke systemen veranderen het werk van verpleegkundigen van zorgverleners in papierwerkers en zetten collega’s achter bureaus in plaats van bij cliënten.
Bergkamp onderbouwt haar betoog met kleine, treffende voorbeelden: aandacht en afstemming kunnen een verwarde bewoner met dementie kalmeren waar een protocol faalt. Haar boodschap is dat minder bureaucratie niet alleen efficiënter is maar vooral menselijker — dat ruimte geven aan het oordeel van de zorgverlener geen risico maar een voorwaarde is voor goede zorg. Ze moedigt collega’s aan hun stem te laten horen; haar ervaringen laten zien dat individuele professionals, met lef en dwarsheid, daadwerkelijk veranderingen kunnen afdwingen.