Verbrandt je lichaam meer calorieën in koud weer? Experts leggen uit hoe het precies zit

In dit artikel:

Koude prikkelt je metabolisme: buiten bewegen in lagere temperaturen zorgt ervoor dat je lichaam harder moet werken om rond de 37 °C te blijven, waardoor je meer calorieën verbrandt. Bioloog Gary Brecka en sportarts Jeremy Alland leggen uit dat dit enerzijds gebeurt door rillen (onvrijwillige spiersamentrekkingen) en anderzijds door non‑shivering thermogenesis: activering van bruin vet, een metabolisch actief vetweefsel dat energie verbrandt om warmte te produceren.

Onderzoek (kleine meta‑analyse uit 2024) toont dat blootstelling aan ongeveer 15–19 °C — met een gemiddelde rond 17 °C — al leidt tot meer verbranding van opgeslagen vet. Dat bereik wordt soms gezien als de ‘sweet spot’: koud genoeg om het metabolisme te stimuleren zonder dat je hoeft te rillen. Hoe sterk het effect is, verschilt echter per persoon; lichaamssamenstelling en spiermassa spelen een rol, aldus fitnesscoach Eric Rakofsky.

Belangrijke context: temperatuur alleen vertelt niet het hele verhaal. Wind, zoninstraling, kleding, terrein en hoogte beïnvloeden de zogenaamde gevoelstemperatuur. Alland benadrukt dat buiten kou en wind vaak zwaarder wegen dan een gekoelde sportschool — airconditioning verlaagt vooral luchtvochtigheid en creëert niet dezelfde fysiologische stress als echte koude buitenomstandigheden.

Praktische adviezen voor wie in de kou wil sporten:
- Kleed je in lagen: een vochtafvoerende basislaag (geen katoen), daarover isolerende lagen zoals fleece of wol en een wind‑/waterdichte buitenlaag.
- Bescherm gezicht, handen, voeten en hoofd; dun vaseline‑achtig product kan gezichtshuid tegen kou en wind helpen. Verwarmde handschoenen verminderen weliswaar ongemak maar kunnen ook de extra warmteproductie en dus het extra calorieverbruik verlagen — of dat gewenst is hangt van je doel af.
- Sla de warming‑up niet over: koude spieren zijn stijver en blessuregevoeliger; doe bij voorkeur eerst dynamische oefeningen binnen.
- Bouw geleidelijk op als je niet gewend bent aan buiten sporten in de kou: begin met meer lagen en kortere sessies.

Samenvattend: buiten bewegen in koude omstandigheden kan het energieverbruik verhogen dankzij rillen en activatie van bruin vet, maar het effect varieert per individu en wordt beïnvloed door omgevingsfactoren. Beweging blijft in elk geval nuttig; goede kleding, bescherming van extremiteiten en een gedegen warming‑up houden je veilig en comfortabel.