Psychologen leggen uit waarom 'core memories' niet zo werken als ouders zouden willen

In dit artikel:

Veel ouders proberen via bijzondere vakanties, feestjes en andere grote momenten blijvende ‘kernherinneringen’ voor hun kinderen te creëren. Die trend, versterkt door sociale media en de Pixar-film *Inside Out* uit 2015, berust volgens psychologen echter op een te simpele voorstelling van het geheugen. Het idee dat enkele afgebakende herinneringen iemands persoonlijkheid bepalen, bestaat in die vorm niet echt in de wetenschap.

Helen Marlo, klinisch psycholoog aan de Notre Dame de Namur University, legt uit dat emotioneel belangrijke ervaringen wel onderdeel kunnen worden van iemands autobiografische geheugen. Welke gebeurtenissen later betekenis krijgen, is echter pas achteraf duidelijk. Qi Wang, hoogleraar aan Cornell University, benadrukt dat herinneringen tijdens het opgroeien en later in het leven van betekenis kunnen veranderen.

Kinderen onthouden niet automatisch de momenten waar ouders het meeste geld, tijd of moeite in steken. Herhaalde alledaagse activiteiten, zoals samen lezen of wekelijks knutselen, kunnen een blijvend gevoel van veiligheid en verbondenheid vormen. Zulke terugkerende interacties worden in de psychologie beschreven als algemene mentale sjablonen of ‘schema’s’. Tegelijk blijven ook nieuwe gebeurtenissen en ervaringen met sterke emoties, lichamelijke prikkels of negatieve gevoelens relatief goed hangen. Daardoor herinneren kinderen zich soms juist ziekte, angst of ongemak beter dan een zorgvuldig geplande vakantie.

Ouders en kinderen kunnen bovendien dezelfde gebeurtenis heel anders beleven. Een kampeertrip die voor ouders bijzonder is, kan voor een kind vooral bestaan uit eten, slapen of zwemmen. Foto’s bekijken en samen terugblikken kan de band versterken en positieve ervaringen meer aandacht geven, maar biedt geen garantie dat specifieke herinneringen daardoor beter worden opgeslagen.

De conclusie is dat ouders geen herinneringen kunnen afdwingen of vooraf kunnen aanwijzen als bepalend. Leuke uitstapjes en feesten zijn waardevol, maar dagelijkse aandacht en herhaalde warme interacties zijn waarschijnlijk minstens zo belangrijk. De drang om perfecte ‘kernherinneringen’ te maken, zegt daarom mogelijk meer over de wensen van ouders dan over wat kinderen later daadwerkelijk zullen onthouden.