Plot twist: niet Rome, maar deze Italiaanse stad is de oudste van het land (en misschien wel van de wereld)

In dit artikel:

Matera, in het zuiden van Italië (regio Basilicata), onderscheidt zich als een van de oudste continu bewoonde plaatsen ter wereld. Wat deze stad bijzonder maakt is niet alleen haar leeftijd, maar vooral de ononderbroken bewoningsgeschiedenis: in de in rotsteen uitgehouwen grotten zijn sporen gevonden van menselijke aanwezigheid vanaf het Paleolithicum tot nu. UNESCO erkent de Sassi (de oude wijk) en het park van de rotskerken als een gebied dat al meer dan 2000 jaar permanent bewoond is en een zeldzaam voorbeeld vormt van een nederzetting volledig aangepast aan het landschap.

Het historische hart bestaat uit twee natuurlijke amfitheaters, Sasso Caveoso en Sasso Barisano. Daar zijn huizen, kerken, waterreservoirs en ondergrondse gangen direct uit de rotsen gevormd, waardoor wonen, religie en infrastructuur vrijwel één met de natuur zijn geworden. Bezoekers ervaren Matera anders dan een gewone citytrip: in plaats van losse monumenten zie je een woonlandschap van smalle steegjes, trappen en grotwoningen dat naadloos overgaat in het ruige Murgia-plateau.

De vergelijking met Rome is begrijpelijk, maar misleidend: Matera claimt niet dezelfde politieke of culturele status; het unieke is de langdurige, onafgebroken aanwezigheid van mensen in een prehistorische, rotsachtige omgeving. Daardoor biedt de stad een ander soort historisch verhaal — één van continuïteit en van de voortdurende verweving van mens, woning en natuur — en is ze juist vanwege die continuïteit zo uitzonderlijk en herkenbaar geworden.