Perimenopauze: déze klachten kunnen al jaren voor je laatste menstruatie beginnen

In dit artikel:

De perimenopauze is de levensfase vóór de menopauze, waarin de hormoonspiegels sterk kunnen schommelen. De hoeveelheid oestrogeen neemt geleidelijk af, maar niet in een rechte lijn. Officieel is iemand pas in de menopauze als zij twaalf maanden niet heeft gemenstrueerd; de overgang omvat het hele proces daaromheen.

Volgens huisarts Emma Voogd, gespecialiseerd in de overgang, begint de perimenopauze gemiddeld rond het veertigste jaar. Sommige vrouwen merken al halverwege de dertig veranderingen, terwijl anderen pas later klachten krijgen. Omdat de fase geleidelijk verloopt, worden symptomen vaak toegeschreven aan stress, werk, een druk gezin of mantelzorg. Er is geen vaste leeftijd waarop de perimenopauze begint.

Vrouwen kunnen onder meer last krijgen van slechter slapen, vermoeidheid, stemmingswisselingen, prikkelbaarheid, angst, concentratieproblemen en zogenoemde brain fog. Ook lichamelijke klachten zoals opvliegers, gewrichtspijn, stijve handen en schouders kunnen voorkomen. Eén klacht zegt niet altijd veel, maar een combinatie van terugkerende veranderingen kan erop wijzen dat hormonen een rol spelen. Een belangrijk signaal is volgens Voogd het gevoel jezelf niet meer te herkennen.

Wie langere tijd meerdere klachten heeft, doet er goed aan de huisarts te spreken. Voogd adviseert om vooraf op te schrijven welke symptomen spelen, hoe lang al en hoe ze met elkaar samenhangen. Door expliciet te benoemen dat de perimenopauze mogelijk een rol speelt, kan de huisarts het totaalbeeld beter beoordelen. Als klachten niet serieus worden genomen, kan een vervolggesprek of een andere huisarts binnen de praktijk helpen.

Een peiling van SoFemale en Teladoc Health onder 3800 vrouwen van dertig jaar en ouder laat zien hoe groot de impact kan zijn. Vermoeidheid (82 procent), stemmingswisselingen (73 procent), concentratieproblemen (71 procent) en slaapproblemen (66 procent) komen veel voor. Zeven op de tien ondervraagden hebben al langer dan twee jaar klachten; bij meer dan de helft beïnvloeden die het dagelijks leven sterk. Driekwart merkt gevolgen op het werk. Toch zoekt slechts 7 procent professionele hulp, terwijl 69 procent online informatie opzoekt.

De behandeling is maatwerk. Regelmatig bewegen, gezond eten, voldoende slapen en weinig alcohol vormen de basis, maar lossen niet alle klachten op. Bij aanhoudende of ernstige symptomen kan hormoontherapie worden besproken. Die kan schommelingen en klachten zoals opvliegers, slaapproblemen en stemmingswisselingen verminderen, maar stelt de menopauze niet uit en voorkomt die niet. Bio-identieke hormonen hebben dezelfde structuur als lichaamseigen hormonen, maar worden industrieel gemaakt en moeten altijd onder medische begeleiding worden gebruikt.

Voogd benadrukt daarnaast het belang van openheid thuis en op het werk. Een partner, collega, leidinggevende, HR-medewerker of bedrijfsarts in vertrouwen nemen kan begrip en praktische steun opleveren. Hoewel de perimenopauze zwaar kan zijn, ervaren sommige vrouwen de fase ook als een moment om grenzen te stellen en bewuster te kiezen waar zij hun tijd en energie aan besteden.