Narcisme in relaties: Dit zijn de 9 vroege signalen waar je echt op wil letten
In dit artikel:
Psychotherapeut Remco van der Wijngaart — die al ruim twintig jaar mensen met narcistische problematiek behandelt — beschrijft hoe je in een relatie kunt herkennen dat je met iemand leeft die een narcistische persoonlijkheidsstoornis heeft. Narcisme is vaak lastig te zien: veel mensen met deze stoornis zoeken niet of nauwelijks hulp en beseffen zelf niet dat er iets mis is. Van der Wijngaart legt uit dat relaties met narcisten intensieve pieken kennen maar emotioneel arm blijven, en hij somt negen signalen op waar je op kunt letten.
Kernkenmerken van narcisme in relaties
- Beginfase van overdreven bewondering: partners worden in het eerste stadium flink opgehemeld en krijgen veel aandacht, wat vooral aantrekkelijk is voor wie aandacht heeft gemist.
- Hoge pieken in belevenis en gedrag: de relatie voelt vaak extreem intens en vol grootse ervaringen (luxe uitjes, bijzondere plannen), maar die hoogtepunten zeggen weinig over echte emotionele verbinding.
- Veel 'ik'-gerichtheid: gesprekken en besluiten draaien vaak om de narcist; vragen naar de ander komen nauwelijks voor.
- Weinig ruimte voor kwetsbaarheid: delen van gevoelens of persoonlijke zaken blijft moeilijk; de relatie mist dieper wederzijds begrip.
- Regelmatig onderbroken worden: je wordt vaak niet uitgeluisterd of je wordt weggestuurd tijdens wat jij wil vertellen.
- Jouw werkelijkheid wordt betwist: je merkt dat wat je zegt geregeld wordt ontkracht of weggewuifd, waardoor gesprekken frustrerend en verwarrend zijn.
- Gebrek aan wederkerigheid: empathie en wederkerig investeren ontbreken vaak; affectie is voorwaardelijk (als jij bewondert, reageert de narcist positief).
- Je kunt niets goed doen: na de beginfase volgt vaak kritiek en terugtrekking, en de partner wordt steeds meer naar de achtergrond geduwd.
- Het voelt gewoon niet goed: het belangrijkste alarmsignaal is je eigen gevoel — als de relatie je een onprettig, onaangenaam of gespannen gevoel geeft, neem dat serieus.
Van der Wijngaart benadrukt dat deze signalen subtiel beginnen en gemakkelijk worden gemist omdat de eerste fase zeer aantrekkelijk voelt. Hij wijst erop dat echte verandering voor iemand met narcisme vaak alleen via therapie mogelijk is; als partner zijn de mogelijkheden beperkt. De belangrijkste aanbeveling is goed voor jezelf zorgen, je emoties serieus nemen en niet alleen op rationele overwegingen vertrouwen bij het inschatten van de relatie.
Extra context: narcistische persoonlijkheidsstoornis wordt gekenmerkt door een opgeblazen zelfbeeld, behoefte aan bewondering en gebrek aan empathie. Alleen een klein deel van de betrokkenen zoekt professionele hulp; veel hulpvragen ontstaan pas na herhaalde problemen op werk of in relaties. Wie signalen herkent kan overwegen grenzen te stellen, steun te zoeken bij vrienden of professionals, en, indien nodig, afstand te nemen om emotionele schade te beperken.