Mirjams dochter kampte jarenlang met een depressie: 'Met het hart in mijn keel las ik haar afscheidsbrief'

In dit artikel:

Het verhaal begint met een angstaanjagend telefoontje van dochter Lisa, toen zestien: ze wilde iets vertellen dat haar moeder verdrietig zou maken en sprak fluisterend uit dat ze al jaren intens somber was en zichzelf pijn deed. Die bekentenis leidde tot het besef dat Lisa een groot deel van haar lijden had verborgen achter een ‘masker’ — niemand thuis had het echt opgemerkt ondanks signalen als moeite op school en teruggetrokken gedrag.

Lisa (geboren 2000) groeide op als een creatief, aanvankelijk vrolijk kind. Op de basisschool liep ze vast in taalvaardigheden; pas in groep zeven werd dyslexie vastgesteld, wat uitleg gaf voor haar leerachterstand en haar gevoel van ‘dom zijn’. Op de middelbare school vond ze in Brian een hechte vriend; zijn diagnose van botkanker en zijn overlijden op dertienjarige leeftijd troffen haar zwaar. Het gemis van die vriendschap zette een langdurig rouwproces en chronische somberheid in gang.

Die somberheid escaleerde: Lisa ontwikkelde een depressie, begon zichzelf te verwonden en schreef uiteindelijk een afscheidsbrief die haar moeder vond. Die vondst zette direct hulp in gang: via huisarts, praktijkondersteuner en crisisdienst kreeg Lisa dezelfde dag nog psychiatrische beoordeling; ze kreeg de diagnose depressie met suïcidale gedachten en werd versneld behandeld. Ambulante en gespecialiseerde zorg startten binnen een week.

Tijdens de periode van behandeling stopte Lisa tijdelijk met school. Thuis was het zwaar — tussen steun willen bieden en raken van haar uitbarstingen worstelden haar ouders met schuldgevoelens, angst en machteloosheid. De moeder benoemt hoe omstanders vaak simplistische of onhandige adviezen gaven — “ga sporten” of “pak haar harder aan” — en hoe sommige sociale contacten afstand namen uit onbegrip. Tegelijk hielp het model van depressie als een ‘zwarte hond’ de moeder om te begrijpen dat nare opmerkingen en teruggetrokken gedrag symptomen van ziekte waren, geen bewuste keuze of persoonlijke aanval.

Lisa volgde diverse therapieën: EMDR om het verlies van Brian te verwerken, groepstherapie waarin herkenning en steun van leeftijdsgenoten veel deed, en schrijfterapie waarin ze gevoelens op papier zette en die met familie deelde — momenten waarvan de moeder zegt dat ze belangrijk waren in haar herstel. Later bleek ook ADHD een rol te spelen in haar onrust en concentratieproblemen; die diagnose gaf extra verklaring en soms ook verlichting. Huisdieren speelden een hulpzame rol: een puppy (de ‘witte hond’) haalde het gezin regelmatig naar buiten en bood Lisa afleiding en veiligheid.

Langzaam knapte Lisa op. In 2020 kon ze haar behandeltraject afronden, al blijft ze waakzaam: de moeder vergelijkt resterende kwetsbaarheid met een ‘mentaal litteken’ dat bij teveel stress kan opspelen. Inmiddels heeft Lisa een vriend, rondde ze een mbo-opleiding af en studeert ze toerismemanagement; ze is een tijd in Madrid geweest. Ze communiceert nu open over haar gevoelens en verwoordt deze goed, wat haar moeder veel opluchting geeft.

De moeder schreef naar aanleiding van hun ervaring het boek Help! Mijn kind heeft een depressie, bedoeld als steun voor andere ouders. Lisa las en keurde het manuscript goed en wilde dat haar naam gebruikt werd; in het boek komt zij ook zelf aan het woord. De ouders benadrukken het belang van meer openheid rond jeugdpsychische klachten: volgens de genoemde cijfers heeft één op de vijf jongeren psychische klachten en één op de 22 een depressie. Ze roepen op om klachten eerder te erkennen en hulp te zoeken.

Praktische noot: bij suïcidale gedachten of acute zorgen kan 113 worden gebeld of de website 113.nl worden bezocht; de Stichting Zelfmoordpreventie is 24/7 bereikbaar.

Kort samengevat is dit een open getuigenis van hoe verborgen rouw, pesterijen en onverwerkte verlieservaringen kunnen uitmonden in depressie en zelfbeschadiging, hoe snelle crisisinterventie en een combinatie van therapieën herstel mogelijk maakten, en hoe betrokkenheid en begrip van naasten cruciaal blijven tijdens dat proces.