Karen is mantelzorger voor haar bipolaire broer met autisme
In dit artikel:
De verteller beschrijft haar broer Gijs, die lichamelijk en verstandelijk beperkt is en autisme heeft, en de lange periode waarin haar gezin vanzelfsprekend voor hem zorgde. Al als kind viel op dat Gijs laat liep, moeite had met praten en frustratie soms uitte in gooien met spullen. Haar ouders gingen ervan uit dat zij en hun andere kinderen voor hem zouden zorgen; dat werd nooit formeel gevraagd. De moeder veranderde na de geboorte van Gijs en de traditionele rolverdeling in het gezin maakte het lastig om hulp te zoeken of te accepteren.
De vader werkte bij Shell, wat het gezin meerdere keren naar het buitenland bracht. Omdat zorg voor Gijs daar ingewikkeld was, woonde de vader uiteindelijk enkele jaren alleen in Maleisië en Thailand. De verteller vertrok op haar 24e uit huis en ontdekte toen hoe waardevol eigen onafhankelijkheid kon zijn. In 2008 overleed hun moeder onverwacht; de vrouw zorgde tijdelijk voor haar vader totdat hij hertrouwde. Gijs woonde intussen in een instelling en kwam in het weekend logeren. Na het overlijden van de vader in maart 2024 zijn de verteller en haar zus samen mentor en bewindvoerder van Gijs, wat betekent dat zij juridisch en financieel voor hem verantwoordelijk zijn.
De relatie met Gijs is liefdevol maar complex: hij gedraagt zich vaak als een kleuter tussen de vier en zes jaar, voelt zich snel onzeker en heeft weinig wederkerigheid in gesprekken door zijn autisme. De verteller bezoekt hem wekelijks, neemt zijn favoriete boterhammen mee en krijgt geregeld telefoontjes met eenvoudige verzoeken (zoals de vraag om cola). Ze ervaart trots en plichtsgevoel, maar ook frustratie wanneer zorg samenvalt met drukke periodes. Een ingreep tien jaar geleden had bijna fatale gevolgen, wat haar soms doet beseffen hoe kwetsbaar die zorgsituatie is.
Omdat ze zelf heeft geleerd op grenzen te letten, werkt ze nu als holistisch coach voor broers en zussen van mensen met een beperking. Ze benadrukt het belang van onderlinge steun—haar zus is een belangrijke klankbordpartner—en het evenwicht tussen loyale zorg voor een familielid en het zorgen voor jezelf. Gijs blijft een stevig verankerd deel van haar leven, ondanks de emotionele zwaarte en praktische verantwoordelijkheden.