Je wilt 'nee' zeggen, maar toch hoor je jezelf 'ja' zeggen: hoe kan dat?

In dit artikel:

Veel vrouwen zeggen te vaak ja terwijl ze nee voelen, omdat hun brein op stressmomenten terugvalt op oude, aangeleerde patronen. Neuro-expert Daphne Feller legt uit dat dat niet vooral een kwestie van karakter is, maar van automatische overlevingsmechanismen: het brein kiest voor wat veilig en bekend voelt en probeert energie te besparen. Die patronen ontstaan vaak al vroeg, door boodschappen als ‘doe je best’, ‘wees lief’ en ‘denk aan anderen’. Dat kan helpen om succesvol en zorgzaam te zijn, maar later ook leiden tot pleasen, overbelasting en het kwijtraken van jezelf.

Volgens Feller worden die patronen extra sterk onder druk. Op een onverwachte vraag, zoals een extra dienst of taak, reageer je vaak vanuit je emotionele brein voordat je rationeel kunt nadenken. Daarna volgt pas de twijfel: waarom zei ik ja? Signalen zoals spanning, snelle ademhaling, irritatie en vermoeidheid wijzen erop dat je over je grens bent gegaan. Zeker vrouwen, zegt ze, zijn vaak sterk gericht op harmonie en verantwoordelijkheid voor anderen, waardoor ze hun eigen behoeften minder goed voelen.

De oplossing zit volgens Feller niet in ineens ‘harder grenzen stellen’, maar in het creëren van een pauze tussen vraag en antwoord. Zeg bijvoorbeeld dat je erop terugkomt of stel een verduidelijkende vraag. Zo krijgt je denkende brein weer ruimte. Door dat vaker te oefenen, ontstaan nieuwe patronen. Kleine, bewuste keuzes en duidelijke persoonlijke waarden helpen om weer te voelen wat je zelf wilt. Ook in de opvoeding is bewustzijn belangrijk: gedrag wordt doorgegeven van ouder op kind, dus open gesprekken kunnen helpen om patronen te doorbreken.