Is lightfrisdrank echt zo slecht voor je? Een diëtist legt het uit

In dit artikel:

Lightfrisdrank is niet de gezondheidsramp waarvoor het soms wordt versleten, maar evenmin de ideale dagelijkse dorstlesser. De zoete smaak komt van niet-voedzame zoetstoffen zoals aspartaam, sucralose, acesulfaam-K en soms stevia. Verder bevatten deze dranken onder meer koolzuur, zuren, smaakstoffen en soms cafeïne, maar nauwelijks voedingsstoffen.

Zoetstoffen worden vóór toelating uitgebreid op veiligheid beoordeeld. De Amerikaanse FDA stelt voor elke stof een aanvaardbare dagelijkse inname vast, die de meeste mensen niet overschrijden. De zorgen over aspartaam namen toe na berichtgeving in 2023, toen een onderzoeksgroep van de Wereldgezondheidsorganisatie het mogelijk kankerverwekkend noemde. Dat wees op een mogelijk risico, maar bewees niet dat aspartaam kanker veroorzaakt; de FDA wijzigde haar veiligheidsrichtlijnen niet. Mensen met fenylketonurie moeten aspartaam vermijden. Grote hoeveelheden bepaalde suikeralcoholen kunnen bovendien maag-darmklachten veroorzaken.

Onderzoek naar gewicht en stofwisseling geeft op korte en middellange termijn een redelijk geruststellend beeld. Wie suikerhoudende dranken vervangt door lightvarianten kan een kleine daling in gewicht, lichaamsvet en levervet zien. In een studie van twaalf maanden kwamen mensen met veel buikvet die suikerdrank bleven drinken duidelijk meer aan dan deelnemers die overstapten op lightdrank of water. De effecten waren doorgaans bescheiden.

Voor de hartgezondheid zijn de uitkomsten minder duidelijk. Een meta-analyse uit 2024 onder ruim 1,2 miljoen mensen vond dat dagelijkse consumptie samenhing met een hoger risico op overlijden, hart- en vaatziekten en beroertes. Andere overzichtsstudies zagen vergelijkbare verbanden met obesitas, diabetes type 2 en hoge bloeddruk. Dit zijn echter observationele verbanden en geen bewijs dat lightfrisdrank deze aandoeningen veroorzaakt. Mensen met bestaande gezondheidsproblemen kunnen immers vaker voor lightdrank kiezen.

Ook de invloed van zoetstoffen op het darmmicrobioom en de bloedsuikerspiegel wordt nog onderzocht. Studies suggereren dat vooral sucralose en sacharine bij sommige mensen de darmbacteriën en de verwerking van glucose kunnen beïnvloeden, maar de resultaten verschillen per persoon en zijn nog niet definitief.

Als alternatief voor suikerhoudende frisdrank is lightdrank doorgaans een betere tussenstap, omdat de inname van suiker en calorieën daalt. Water en andere ongezoete dranken blijven echter de voorkeur houden. Het advies is daarom om lightfrisdrank niet dagelijks in grote hoeveelheden te drinken, maar een blikje af en toe zonder schuldgevoel te nemen. Het totale voedingspatroon weegt zwaarder dan incidentele consumptie; bij persoonlijke gezondheidsvragen kan een diëtist adviseren.