Hoe word je (nog) gelukkiger? Geluksexpert deelt tips die je meteen kunt toepassen

In dit artikel:

Leo Bormans, die zichzelf geluksambassadeur noemt, houdt zich al vijftien jaar bezig met de vraag wat mensen gelukkig maakt. Hij gaf in die periode ongeveer 750 lezingen in 25 landen en verzamelde internationaal wetenschappelijk onderzoek voor onder meer zijn boeken *The World Book of Happiness* en *20 wegen naar geluk*. Zijn motivatie ontstond al in zijn jeugd: hij wilde mensen samenbrengen en hoop bieden, vooral wanneer het slecht gaat.

Volgens Bormans betekent geluk niet dat het leven voortdurend prettig of probleemloos is. Pijn, verdriet, ziekte en de dood horen bij het bestaan en moeten niet worden ontkend. Dat geldt ook voor mensen die werken in een omgeving als het Prinses Máxima Centrum, waar kinderen met kanker worden behandeld. Juist in moeilijke omstandigheden blijven hoop, verbondenheid en kleine positieve ervaringen van grote waarde. Hoop is volgens hem geen naïeme overtuiging, maar iets dat je kunt ontwikkelen en nodig hebt wanneer er sprake is van dreiging, oorlog of verlies.

De kern van geluk ligt volgens Bormans niet in bezit of consumptie, maar in andere mensen. Een typisch geluksmoment bestaat vaak uit een ervaring in plaats van een materieel product, een onverwachte verrassing, waardering of positieve feedback en de aanwezigheid van anderen. Toch richten mensen zich vaak op spullen, routine en sociale media, terwijl nieuwe ervaringen, contact en oprechte waardering meer bijdragen aan welzijn.

Hij onderscheidt drie soorten vrienden. ‘Bad weather friends’ zoeken je vooral op wanneer het slecht met je gaat, ‘good weather friends’ zijn er alleen bij feestelijke gelegenheden en ‘all weather friends’ blijven betrokken in zowel goede als moeilijke tijden. Die laatste groep verdient volgens Bormans extra waardering. Tegelijk raadt hij mensen aan zelf zo’n betrouwbare vriend te zijn en niet alleen successen, maar ook verdriet en kwetsbaarheid met anderen te delen.

Geluk is volgens Bormans niet volledig maakbaar, maar gedrag is wel te beïnvloeden. Mensen kunnen bewust nieuwe dingen ondernemen, naar buiten gaan, bewegen, de natuur opzoeken, anderen ontmoeten en positieve momenten herkennen. Zulke zogenoemde micromomenten kunnen helpen om negatieve ervaringen in balans te brengen. Hij verwijst onder meer naar een verpleegkundige die een ziek jongetje een verhaal over een dappere draak vertelde. Toen het kind antwoordde dat híj die draak was, ontstond een klein maar krachtig moment van hoop.

Ook glimlachen, gezond eten en bewegen kunnen het welzijn ondersteunen, terwijl piekeren en afzondering mensen juist somberder kunnen maken. Bormans benadrukt echter dat dit geen oproep is om voortdurend vrolijk te doen. Tegen iemand die met ernstig leed te maken heeft, kun je niet simpelweg zeggen dat alles goed komt. Regen en zon bestaan naast elkaar; het gaat erom dat mensen ondanks pijn contact blijven zoeken, nieuwe dingen leren en proberen verder te gaan.

Bormans geeft zijn eigen geluk het cijfer zeven. Hij kent verdriet en zorgen, maar probeert te kiezen waarop hij zijn aandacht richt. Een belangrijk doel in zijn leven helpt hem daarbij. De beste investering is volgens hem daarom niet financieel kapitaal, maar sociaal kapitaal: relaties die je gedurende je leven opbouwt. Hij pleit voor een divers netwerk van vrienden, omdat contact met mensen met andere achtergronden je blik verruimt. Zo leerde zijn Afghaanse vriend Qadir hem opnieuw waarderen hoeveel vrijheid en mogelijkheden er in Nederland zijn.

Geluk kun je volgens Bormans oefenen, als een spier. Dat kan door positieve mensen op te zoeken zonder problemen te ontkennen, iets nieuws te leren, te wandelen, te zwemmen, gezond te eten en gesprekken aan te gaan. Voor vrouwen betekent goed voor jezelf zorgen bovendien niet alleen ontspanning of wellness, maar ook anders naar dagelijkse taken kijken: ‘moeten’ vervangen door ‘willen’ kan de ervaring veranderen. Zorgen voor anderen kan daarbij eveneens betekenisvol zijn.

Vergelijken met anderen, vooral via sociale media, maakt volgens hem vaak ongelukkig doordat mensen zichzelf meten aan zorgvuldig geselecteerde beelden van perfecte levens. De enige zinvolle vergelijking is met jezelf en met de vooruitgang die je hebt geboekt. Uiteindelijk vat Bormans de essentie van geluk samen in twee woorden: andere mensen. Iedereen is immers ook zelf een ander mens voor iemand anders.