Hoe lang je op één been kunt balanceren zegt veel over je gezondheid, volgens wetenschappers

In dit artikel:

Onderzoekers van de Mayo Clinic (Motion Analysis Laboratory, onder leiding van Kenton Kaufman) publiceerden in PLOS One een klein onderzoek naar hoe verschillende fysieke tests samenhangen met ouder worden bij mensen van 50 jaar en ouder. Ze testten 40 zelfstandig functionerende volwassenen (ongeveer de helft <65 jaar, de andere helft ≥65) met vier metingen en vonden dat de tijd die iemand op één been kan staan het sterkst daalt met de leeftijd — nog sterker dan snelheid of spierkracht.

Concreet nam de sta-tijd op het niet-dominante been af met ongeveer 2,2 seconden per decennium; op het dominante been was dat circa 1,7 seconden per decennium. Deze afname trad bij mannen en vrouwen op. De onderzoekers benadrukken dat balans meer vereist dan alleen spierkracht: ook zicht, het vestibulaire systeem in het binnenoor en het somatosensorische systeem (gevoelssensaties uit het lichaam) moeten samenwerken. Verlies van evenwicht verhoogt het risico op vallen, en vallen zijn de belangrijkste oorzaak van letsel bij volwassenen van 65 jaar en ouder.

De uitkomsten sluiten aan bij eerder onderzoek (British Journal of Sports Medicine, 2022) dat liet zien dat personen die niet 10 seconden op één been konden blijven staan een veel hoger sterfterisico (ongeveer 84% omhoog over zeven jaar) hadden. Dat maakt balans niet alleen een maat voor huidige functionele gezondheid, maar ook een signaal voor toekomstige risico’s.

Het goede nieuws: balans is trainbaar. Kaufman raadt eenvoudige oefeningen aan, zoals regelmatig op één been staan; 30 seconden op één been is een nuttige richtwaarde. De oefening vereist geen speciale apparatuur en kan dagelijks worden gedaan om het evenwichtssysteem en de coördinatie te onderhouden en zo het valrisico te verlagen.