Eenzaamheid kan je tot 6 jaar aan goede gezondheid kosten, aldus wetenschappers

In dit artikel:

Eenzaamheid en sociaal isolement hangen samen met een kortere periode waarin mensen vrij blijven van ernstige chronische aandoeningen en psychische problemen. Dat blijkt uit een studie in Nature Communications, waarvoor onderzoekers de gezondheidsgegevens en overlijdensregisters van bijna 300.000 volwassenen ongeveer veertien jaar volgden. Bij de start hadden de deelnemers geen van de onderzochte aandoeningen, waaronder hart- en vaatziekten, diabetes, kanker, dementie, angststoornissen en depressie.

De onderzoekers maakten onderscheid tussen eenzaamheid als subjectief gevoel van onvoldoende verbondenheid en sociaal isolement als de objectieve hoeveelheid tijd die iemand alleen doorbrengt. Beide factoren verkortten de gezonde levensduur, maar eenzaamheid had volgens expert Manisha Parulekar een sterker effect op zowel de lichamelijke als mentale gezondheid. Vrouwen van 50 jaar die met beide factoren kampten, bleven gemiddeld 2,5 jaar korter vrij van lichamelijke aandoeningen; bij mannen was dat ongeveer twee jaar. Voor angst en depressie bedroeg het verschil bijna vier jaar bij vrouwen en bijna zes jaar bij mannen.

Gezonde leefgewoonten, zoals voldoende bewegen en gezond eten, leken de gevolgen van sociaal isolement deels te verzachten. Dat gold niet op dezelfde manier voor eenzaamheid, die ook kan voorkomen bij mensen met een gezin, relatie of groot sociaal netwerk wanneer zij zich niet gezien of verbonden voelen. Mogelijke verklaringen zijn langdurige stress, ontstekingsreacties, slechtere slaap en leefgewoonten, minder preventieve zorg en een wisselwerking met depressie.

De studie toont een verband, maar bewijst niet dat eenzaamheid rechtstreeks tot eerder overlijden leidt. Ook kunnen factoren zoals sociaaleconomische omstandigheden en lichamelijke of mentale beperkingen een rol spelen. Therapeute Lindsey Rae Ackerman adviseert daarom vaste contactmomenten, zoals samen eten, wandelen, vrijwilligerswerk of regelmatig bellen, en benadrukt dat de kwaliteit van relaties belangrijker is dan het aantal contacten. Wie zich langdurig eenzaam voelt, kan professionele hulp zoeken. Alleen zijn kan prettig en bewust gekozen zijn; eenzaamheid ontstaat wanneer de gewenste verbinding ontbreekt.