Een studentenkamer vinden? Dat is tegenwoordig een bijna onmogelijke opgave

In dit artikel:

Voor steeds meer Nederlandse studenten begint de studie niet met een eigen kamer, maar met noodgedwongen thuis blijven wonen. Ouders vertellen dat hun kinderen maandenlang vergeefs zoeken, honderden reacties sturen en geregeld worden afgewezen. Sommigen geven de zoektocht op en reizen dagelijks met de trein naar hun hogeschool of universiteit. Daardoor stellen zij hun zelfstandigheid uit en missen zij een deel van het sociale studentenleven.

Volgens Midas Bosman van Kences, de brancheorganisatie voor sociale studentenhuisvesters, passen studenten hun verwachtingen aan de krappe woningmarkt aan. Een deel zoekt minder actief of stopt na herhaalde afwijzingen, waardoor de werkelijke vraag naar kamers minder zichtbaar is. De Landelijke Monitor Studentenhuisvesting 2025 becijfert het tekort op ongeveer 21.500 studenteneenheden. Kences verwacht dat dit tekort in de nieuwe monitor, die in september verschijnt, verder is opgelopen. De komende jaren zijn naar schatting 30.000 extra eenheden nodig.

De druk is het grootst in onder meer Amsterdam, Utrecht, Rotterdam, Groningen en Delft. Wageningen en Enschede hebben momenteel een iets beter evenwicht tussen vraag en aanbod, maar ook daar kan de zoektocht moeilijker worden. Een belangrijke oorzaak van het tekort is dat particuliere verhuurders studentenkamers van de hand doen. Door gewijzigde belastingregels en andere wetgeving is verhuur voor hen minder aantrekkelijk geworden. Ook nieuwbouw komt moeizaam op gang: de kosten zijn hoog, terwijl studenten betaalbare huren nodig hebben. Bovendien worden vaker zelfstandige studio’s gebouwd in plaats van gedeelde kamers.

In Utrecht wordt in De Kwekerij een complex met 483 studentenkamers gepland; de bouw moet in 2027 beginnen en de oplevering staat voor 2029 gepland. Amsterdam wil de komende jaren ruim 3.000 kamers toevoegen, onder meer op de Zuidas, in Oost, Arena Poort en het Science Park. Aan het Zeeburgerpad is al gestart met de bouw van honderd studentenwoningen. De eerste opleveringen van deze projecten worden vanaf 2027 verwacht, maar de nieuwe woningen zullen het tekort niet direct oplossen.

Ook de groei van het aantal internationale studenten, inmiddels ongeveer 120.000 tot 130.000, vergroot de druk op de markt. Bosman benadrukt tegelijkertijd dat internationalisering belangrijk is voor de kwaliteit en uitwisseling binnen het hoger onderwijs. Voor studenten zonder kamer zijn de gevolgen praktisch en sociaal: lange reistijden maken studeren minder efficiënt en bemoeilijken deelname aan verenigingen, contacten en activiteiten na colleges.

De schaarste vergroot bovendien de verschillen tussen studenten. Wie financieel door ouders kan worden geholpen, heeft meer kans op een dure kamer, studio of zelfs een gekocht huis. Andere studenten kunnen huren van 700 tot 1.000 euro per maand niet betalen en blijven langer thuis. Hospiteeravonden worden door sommigen ervaren als een selectieprocedure waarbij zij moeten ‘auditeren’ voor woonruimte.

Bosman pleit voor een combinatie van maatregelen: duidelijkere en aantrekkelijkere regels voor nieuwbouw, betaalbare huren en structurele overheidsbetrokkenheid. In Den Haag wordt gekeken naar maatregelen zoals het stimuleren van verhuur en tijdelijke studentencontracten, al bestaat de vrees dat sommige voorstellen huren juist verhogen. Via het Landelijk Actieplan Studentenhuisvesting werken overheid, gemeenten en onderwijsinstellingen aan tienduizenden extra woningen richting 2030. Volgens Kences groeit de vraag echter vaak mee zodra het aanbod toeneemt. Zonder een langdurige aanpak dreigt het tekort daarom verder op te lopen en blijft voor veel jongeren de studie beginnen met wachten in plaats van met zelfstandig wonen.