Een kijkje in het 'grace and favor'-schandaal dat prinses Beatrice en prinses Eugenie achtervolgt

In dit artikel:

De Britse prinsessen Beatrice en Eugenie liggen onder een vergrootglas omdat ze al bijna twintig jaar zonder huur in koninklijke woningen wonen, terwijl ze geen officiële taken voor de monarchie uitvoeren. Beatrice woont met haar gezin in een appartement in St. James’s Palace; Eugenie woont met haar man Jack Brooksbank en hun kinderen in Ivy Cottage op het terrein van Kensington Palace. Beide stellen bezitten daarnaast een tweede woning: Beatrice en Edo Mapelli Mozzi een landgoed in de Cotswolds en Eugenie en Brooksbank een huis in Portugal.

De kwestie kwam aan het licht in een onderzoek van de Britse National Audit Office naar de huisvesting van de koninklijke familie. Dat onderzoek volgde op parlementaire zorgen over de huurovereenkomst van hun vader, voormalig prins Andrew, voor Royal Lodge. Volgens de regels zijn koninklijke woningen bedoeld voor ‘werkende leden’ die de monarchie bij officiële gelegenheden vertegenwoordigen. Beatrice en Eugenie doen dat niet. Hun uitzonderingspositie leidt daarom tot kritiek, zeker nu koning Charles juist een afgeslankte monarchie heeft beloofd.

De gratis huisvesting valt onder de eeuwenoude regeling ‘grace and favor’. Die werd in de jaren negentig beperkt, maar de prinsessen hebben volgens het artikel nooit zelf huur betaald. De kosten zouden achtereenvolgens zijn gedragen door koningin Elizabeth II, Andrew en Charles. Ook zouden Andrew en zijn voormalige vrouw Sarah Ferguson veel geld hebben uitgegeven aan renovaties. Critici zien daarin een voorbeeld van privileges die moeilijk te verdedigen zijn tegenover belastingbetalers. Koninklijke verdedigers benadrukken daarentegen dat het om woningen gaat en niet om een luxueuze levensstijl.

De discussie speelt tegen de achtergrond van de ondergang van hun vader. Andrew trok zich na zijn rampzalige BBC-interview in 2019 terug uit het openbare leven. In 2022 schikte hij een zaak van Virginia Giuffre, die hem beschuldigde van seksueel misbruik, voor naar schatting 12 miljoen pond. Nadat nieuwe onthullingen over zijn banden met Jeffrey Epstein naar buiten kwamen, verloor hij in november 2025 zijn titels en verhuisde hij van Royal Lodge naar een woning op het Sandringham-landgoed van Charles. Kort daarna werd hij gearresteerd op verdenking van ambtsmisbruik, zonder dat het tot een aanklacht kwam. Volgens verschillende kenners kunnen Beatrice en Eugenie daardoor nooit volledig aan de reputatieschade rond hun vader ontsnappen.

De zussen zijn sinds Kerstmis nauwelijks nog in het openbaar gezien, afgezien van enkele besloten of minder opvallende optredens. Eugenie kreeg in augustus een dochter, Adelaide, haar derde kind. Beatrice verscheen onder meer bij een diner in Londen, maar bleef daar bewust uit de publiciteit. Mensen uit hun omgeving zeggen dat ze geen losbandig leven leiden en juist populair en sociaal zijn. Beiden hebben bovendien eigen carrières opgebouwd: Beatrice werkte onder meer in de private-equity- en technologiesector en richtte adviesbedrijven op, terwijl Eugenie directeur is bij galerie Hauser & Wirth.

Toch zijn ze in het publieke debat symbool geworden voor de bevoorrechte kant van het Britse koningshuis. Experts verwachten dat de druk zal toenemen en dat hun woningen op lange termijn niet houdbaar zijn. Het onderzoek verplicht hen niet direct te vertrekken, maar een vrijwillig vertrek zou volgens critici nodig kunnen zijn om de geloofwaardigheid van Charles’ afgeslankte monarchie te beschermen. De openstaande vraag is of Beatrice en Eugenie zelf opstappen of daartoe worden gedwongen.