Dit zou wel eens het belangrijkste jaar tot nu toe kunnen worden voor Jane Austen en de Brontës

In dit artikel:

2026 wordt een uitzonderlijk jaar voor Jane Austen en de gezusters Brontë. Hun werk verschijnt opnieuw in grote films, series, toneelstukken en boeken, terwijl fans op TikTok en andere platforms de schrijfsters tegenover elkaar plaatsen als twee uitersten van romantiek: Austen staat voor geestige sociale observatie en een ordelijk liefdesverhaal, de Brontës voor duistere, gotische en emotioneel intense verhalen.

De hernieuwde aandacht begon in februari met Emerald Fennells verfilming van Emily Brontës Wuthering Heights, met Margot Robbie als Cathy en Jacob Elordi als Heathcliff. De film bracht wereldwijd meer dan 240 miljoen dollar op en werd veel besproken op Reddit en Letterboxd. Hoewel critici de film weinig tekstgetrouw vonden, bleek juist de opvallende, eigentijdse stijl aantrekkelijk voor een groot publiek.

Daarna volgde The Other Bennet Sister, een serie voor BritBox en de BBC naar de roman van Janice Hadlow. Het verhaal richt zich op Mary Bennet, het vaak vergeten zusje uit Pride and Prejudice, en breidt Austens wereld uit met een moderne, romantische invalshoek. In oktober verscheen Georgia Oakleys nieuwe Sense and Sensibility, in Nederland op 15 oktober. De film roept opnieuw de vraag op hoeveel moderne muziek, vormgeving en choreografie een historische bewerking kan bevatten zonder het oorspronkelijke karakter te verliezen. In december brengt Netflix bovendien een nieuwe Pride & Prejudice uit, met Emma Corrin in de hoofdrol en een scenario van Dolly Alderton, bekend om haar eigentijdse en internetgerichte stijl.

Ook na 2026 houdt de stroom aan. In 2027 komt, 180 jaar na de publicatie van Jane Eyre, een nieuwe miniserie met Aimee Lou Wood. In New York wordt daarnaast Are the Bennet Girls Ok? opgevoerd, een feministische en komische herinterpretatie van Pride and Prejudice. Verder verschijnen nieuwe biografieën over de Brontës, een vervolg op Austens Northanger Abbey en een voltooide versie van haar onafgemaakte roman The Watsons.

De blijvende populariteit van Austen en de Brontës berust deels op het duidelijke contrast tussen hun werk. Austen, die in 1817 stierf, schreef over de hogere klasse en de hogere middenklasse en gebruikte humor om hofmakerij, sociale conventies en klassenverschillen te bekritiseren. Haar verhalen eindigen doorgaans met een huwelijk en een herstel van de maatschappelijke orde. Charlotte, Emily en Anne Brontë, die in het victoriaanse tijdperk schreven, kozen vaker voor geheimen, stormachtige landschappen, sociale uitsluiting en extreme emoties. Charlotte Brontë vond Austens werk ooit te beperkt en alledaags, terwijl hun eigen romans zich juist ver buiten de keurige salons afspelen.

Die tegenstelling is vereenvoudigd, maar maakt de boeken zeer geschikt voor herinterpretatie. Austen en de Brontës zijn uitgegroeid tot herkenbare symbolen voor twee vormen van romantiek: licht, geestig en sociaal tegenover donker, tragisch en intens. Andere populaire auteurs uit hun tijd, zoals Ann Radcliffe en Frances Burney, zijn veel minder aanwezig in het moderne culturele geheugen. De werken van Austen en de Brontës worden daarentegen al bijna negentig jaar onafgebroken verfilmd, van Pride & Prejudice uit 1940 en Jane Eyre uit 1944 tot producties uit de jaren negentig en hedendaagse varianten als Clueless en Bridget Jones’ Diary.

De manier waarop nieuwe generaties met de schrijfsters kennismaken verschilt. Amanda Dobbins ontdekte Austen via de geliefde verfilmingen uit de jaren negentig, waaronder Sense and Sensibility van Ang Lee en de BBC-serie Pride & Prejudice met Colin Firth. Voor haar werden Austens verhalen pas echt relevant doordat filmmakers ze naar de leefwereld van een jong publiek vertaalden. Gen Z-schrijver Julia Cancilla vond Wuthering Heights juist via artistieke en melancholische Tumblr-accounts, terwijl Mythili Subbanna als tiener troost vond in de afgeronde liefdesverhalen van Sense and Sensibility.

De voortdurende bewerking van deze boeken hoeft daarom geen gebrek aan trouw te zijn. Een verfilming kan elementen van Austen en de Brontës vermengen of de historische context bewust moderniseren, zolang het publiek daardoor opnieuw naar de oorspronkelijke verhalen wordt geleid. Volgens de centrale gedachte van het artikel danken de schrijfsters hun culturele onsterfelijkheid niet aan exacte reproducties, maar aan het feit dat iedere generatie hun werk opnieuw toe-eigent en er een eigen betekenis aan geeft.