Deze Raad van Elf bestaat uit alleen vrouwen: 'Geen prins, maar een miss'
In dit artikel:
In het Zeeuws-Vlaamse dorp Ossenisse bestaat de Raad van Elf al sinds 1989 en is die lijst consequent gevuld met elf vrouwen. Dat past bij het eigenzinnige imago van het plaatsje; hun carnavalsmotto luidt vrijuit dat ze geen prins hebben maar een miss. De vrouwenraad is voortgekomen uit een praktisch besluit: de mannen wilden er niet aan beginnen, dus namen lokale café-uitbaters het initiatief om het ambt door vrouwen te laten bekleden. Belangrijk is dat nieuwe leden een duidelijke binding met Ossenisse moeten hebben — via moeder, grootmoeder of familiehistorie — wat de kleinschalige, hechte samenhang van de groep verklaart.
Carnaval zoals het nu wordt gevierd kwam in het dorp op gang nadat een groep wagenbouwers bij café ’t Schallemaaj het idee kreeg voor een optocht. Dat initiatief leidde tot de oprichting van carnavalsstichting d’Ossekoppen. Nog altijd trekt elk jaar, op de zondag na het landelijke carnaval, een uitbundige stoet van ongeveer vijftien praalwagens door het dorp. De Raad van Elf schuift mee in een ruim opgezette prinsessenwagen in de vorm van een boot — een knipoog naar de eeuwenoude relatie van Ossenisse met het water — en honderden toeschouwers komen op de optocht af.
De verhalen van betrokkenen tonen waarom de Raad van Elf veel meer is dan een toneelgroepje tijdens carnaval: het is een sociale motor die generaties met elkaar verbindt. Agnes was de eerste prinses en vervulde die rol op hoge leeftijd; toen zij stopte aarzelde niemand van de mannen, waarna Greetje het even wilde proberen en er uiteindelijk 25 jaar prinses Margaretha van werd. Zij zit nog in het bestuur, maakt kostuums en ziet de ontwikkeling van het feest: van eenvoudige priksche wagens met stro en kratten bier naar tegenwoordig technisch geavanceerde, thematische kunstwerken die vaak groter zijn dan huizen en tot in dans en choreografie zijn uitgewerkt. Die professionalisering ging gepaard met striktere regels en meer aandacht voor techniek en presentatie.
Saamhorigheid is volgens de leden het hart van de traditie. Kostuums worden gezamenlijk bedacht en genaaid, straten worden versierd met hulp van vrijwilligers en er bestaan vaste rituelen rondom oudere en zieke dorpsgenoten (bijvoorbeeld het brengen van een bloemetje). De vereniging organiseert activiteiten voor verschillende leeftijden — van fietstochten en ledendagen tot barbecues — zodat onderlinge banden blijven leven. De Raad van Elf heeft ook buiten Ossenisse opgetreden, onder meer tijdens concerten in Terneuzen, wat nog altijd bijzondere herinneringen oproept.
De tekst geeft ruimte aan uiteenlopende persoonlijke portretten die het brede draagvlak en de continuïteit illustreren. Kim (32) is sinds vier jaar prinses Kimália; ze is al lid sinds haar vijftiende en omschrijft het ambt als een kans om wat meer op de voorgrond te treden. Haar aantreden werd bekendgemaakt tijdens het jubileumfeest van 2022. Natascha (48), prinses in 2008 en afkomstig uit Tilburg, koos bewust voor Ossenisse omdat zij het carnaval hier authentieker en minder commercieel vindt dan in Brabant; zij werd tijdens de coronaperiode prinses en miste daardoor delen van het feest door ziekte, maar bleef wel actief lid. Jongere leden zoals RomyBeek (22), Evi (23), Anouk (17) en Anne (17) vertellen stuk voor stuk hoe familiebanden of uitnodigingen van oudere leden hen bij de Raad brachten; namen als Angèle en Jeannette (28), tweelingdochters van een voormalige prinses, laten zien hoe tradities van moeder op dochters worden doorgegeven.
Praktische samenwerking speelt een grote rol: moeders coördineren kostuums, stoffen worden gezamenlijk uitgezocht (bijvoorbeeld in Helmond), maten genomen en daarna knipt en naait men samen. Ook beschikt het dorp over vele vrijwilligers die opslagruimte, terreinen, EHBO en barbeheer verzorgen tijdens het feest; die wederzijdse inzet versterkt de dorpse verbondenheid. Leden benadrukken dat het lidmaatschap niet per se dagelijks contact betekent, maar dat er instant herkenning en plezier is zodra men elkaar ontmoet.
Kortom: in Ossenisse is de vrouwelijke Raad van Elf niet alleen een carnavalesk curiosum, maar een bindend sociaal netwerk dat traditie, lokale identiteit en moderne invloeden samenbrengt. De carnavalstraditie groeide uit eenvoudige wortels tot een professioneel ogend spektakel, terwijl de onderlinge hulp, generatiedoorgave en vrijwillige inzet de gemeenschapszin van het dorp levend houden.