Ben jij een betrokken, relaxte of loedermoeder? Doe de test

In dit artikel:

Opvoeden is in de afgelopen eeuw sterk veranderd. Waar kinderen vroeger vooral gehoorzaamheid, discipline en een bijdrage aan het gezin moesten leveren, kwam er na de Tweede Wereldoorlog steeds meer aandacht voor hun gevoelens en welzijn. Straffen met een tik, baby’s laten huilen en antwoorden als “omdat ik het zeg” waren lange tijd normaal. De verschijning van Dr. Spocks opvoedboek Baby- en kleuterverzorging in Nederland, in 1950, droeg bij aan de omslag naar een mildere aanpak met meer aandacht voor liefde, knuffelen en ouderlijke intuïtie.

Onderzoekers onderscheiden vier algemene opvoedstijlen. Bij de autoritaire stijl bepalen ouders alles en is er weinig ruimte voor tegenspraak. De autoritatieve stijl combineert duidelijke grenzen met uitleg en begrip voor emoties; volgens het artikel is dit tegenwoordig de meest voorkomende aanpak. Toegeeflijke ouders stellen weinig grenzen, terwijl bij een verwaarlozende stijl zowel betrokkenheid als controle ontbreken. Die laatste situatie ontstaat meestal niet bewust, maar doordat ouders op andere gebieden in de overlevingsstand staan.

Binnen de autoritatieve stijl bestaan allerlei populaire varianten. Curlingouders proberen alle obstakels voor hun kind weg te vegen, vergelijkbaar met de bezem bij curling. De term sluit aan bij het idee van de ‘rubberentegelgeneratie’: een samenleving waarin risico’s zo veel mogelijk worden weggehaald. Volgens de tekst kan dit kinderen echter belemmeren in het leren omgaan met teleurstelling en tegenslag. Helikopterouders houden voortdurend toezicht en geven veel advies, waardoor kinderen zich gecontroleerd of onvoldoende vertrouwd kunnen voelen. Tijgermoeders leggen de nadruk op bescherming en hoge prestaties; dat kan leiden tot prestatiedruk en faalangst.

De zogenoemde loedermoeder kiest juist voor minder perfectie en staat zichzelf gemak en rust toe, maar moet voorkomen dat haar eigen behoeften de veiligheid van het kind verdringen. ‘Sad beige moms’ creëren met neutrale kleuren, natuurlijke materialen en een prikkelarme omgeving rust voor hun kinderen. Daarnaast zijn er methodes als gentle parenting, waarbij emoties worden erkend maar ook grenzen worden gesteld, en attachment parenting, dat sterk inzet op hechting en sensitief reageren. Straffen en belonen passen bij beide methodes doorgaans niet.

De geïnterviewde moeders herkennen zich in verschillende combinaties. Een moeder uit generatie X noemt zichzelf zowel curling- als helikoptermoeder en houdt haar kinderen nauwlettend in de gaten. Een millennial combineert betrokkenheid met momenten waarop ze bewust voor zichzelf kiest. Een moeder uit Gen Z kiest vooral voor gentle parenting en probeert te begrijpen welke behoefte achter huilen of lastig gedrag zit.

Orthopedagoog Kina Smit ziet in haar praktijk vooral curlinggedrag. Ouders lossen problemen snel op, brengen vergeten spullen na en proberen teleurstelling te voorkomen. Volgens Smit hoeven ouders niet één vaste opvoedstijl te volgen: hun kind, de situatie en hun eigen draagkracht verschillen per dag. Nieuwe opvoedtrends ontstaan mede door wetenschappelijk onderzoek en sociale media, maar kunnen ook doorschieten. Ze waarschuwt dat ouders emoties wel mogen erkennen, maar niet elke wens hoeven inwilligen. Niet alles is onderhandelbaar en kinderen hebben duidelijke regie en grenzen nodig.

Smit adviseert ouders daarom minder te streven naar perfectie en meer op hun eigen gevoel te vertrouwen. Kinderen hebben volgens haar vooral liefde, veiligheid en houvast nodig. Ouders hoeven niet ieder probleem op te lossen: kinderen zijn veerkrachtig en mogen leren van ervaringen. De bijgevoegde test typeert moeders grofweg als zeer betrokken, ontspannen en grensbewust, of juist losser en sterk gericht op hun eigen behoeften.