10 wellnessgewoonten die volgens artsen onzin zijn

In dit artikel:

De wellnessmarkt groeit snel, maar veel populaire gezondheidsadviezen blijken sterker te leunen op marketing en sociale media dan op overtuigend wetenschappelijk bewijs. Experts bespreken daarom welke trends hun beloften niet waarmaken en wat verstandiger alternatieven zijn.

‘Natuurlijke’ tandpasta is niet automatisch beter voor het gebit. Volgens tandarts Sam Jethwa is vooral fluoride belangrijk, omdat het het tandglazuur versterkt, beginnende schade helpt herstellen en de kans op gaatjes verkleint. Tandpasta zonder fluoride laat het gebit kwetsbaarder achter, vooral bij een suikerrijk of zuur dieet. Voor volwassenen wordt doorgaans tandpasta met 1.350 tot 1.500 ppm fluoride aanbevolen. Na het poetsen is het beter alleen uit te spugen en niet direct met water of mondwater te spoelen, zodat de fluoride langer blijft werken.

Ook de gedachte dat krachttraining cardiotraining kan vervangen, klopt volgens huisarts Hugh Coyne niet. Beide vormen van bewegen hebben verschillende voordelen. Cardio ondersteunt onder meer de conditie van hart en bloedvaten, terwijl krachttraining belangrijk is voor spiermassa, stofwisseling en gezond ouder worden. Onderzoek wijst erop dat de combinatie van beide het sterkst samenhangt met een lager risico op vroegtijdig overlijden en hart- en vaatziekten.

Voor mondtape, waarbij de mond ’s nachts wordt dichtgeplakt om neusademhaling te bevorderen, is het bewijs beperkt. Kleine onderzoeken suggereren mogelijke voordelen voor slaap en zuurstofopname, maar er is weinig degelijk onderzoek naar de methode zelf. Bij mensen met bijvoorbeeld een verstopte neus, astma, COPD, slaapapneu of een minder sterke keel- en mondspier kan mondtape de ademhaling juist bemoeilijken. Vooral ouderen lopen volgens slaapexpert Nerina Ramlakhan meer risico. Wie beter wil slapen of minder wil snurken, kan beter eerst medische hulp, neusstrips of een verhoogde slaaphouding overwegen.

Collageensupplementen kunnen de hydratatie en elasticiteit van de huid na acht tot twaalf weken bescheiden verbeteren en mogelijk rimpels iets verminderen. Dermatoloog Bernard Ho benadrukt echter dat de meeste onderzoeken klein, kortdurend of door de industrie gefinancierd zijn. Collageen is daarom hooguit een aanvulling, geen wondermiddel en geen vervanging voor zonnebescherming, stoppen met roken, gezonde voeding of bewezen huidbehandelingen zoals retinoïden.

Het voortdurend meten van slaap, stress, herstel en voeding kan volgens psychotherapeut Joy Conlon juist extra angst en prestatiedruk veroorzaken. Apps en wearables mogen informatie geven, maar zouden niet de doorslag moeten geven boven het eigen lichaam. Wie zich schuldig, obsessief of angstig gaat voelen door gezondheidsdata, doet er goed aan tijdelijk te stoppen met monitoren. Niet elke maaltijd, training of vermoeidheid hoeft geoptimaliseerd of opgelost te worden.

Rozemarijnolie tegen haaruitval geeft vrouwen mogelijk valse hoop. De vaak aangehaalde studie uit 2015 omvatte slechts honderd mannen met erfelijke kaalheid, werd niet herhaald en onderzocht vrouwen niet. Omdat haarverlies bij vrouwen vaak hormonale of genetische oorzaken heeft, kan uitstel van een juiste diagnose kostbare tijd verloren laten gaan. Minoxidil, andere medicatie of behandeling van tekorten kan soms wel helpen, mits er tijdig wordt ingegrepen.

Ook ‘fibremaxxing’, het plotseling sterk verhogen van de vezelinname, kan averechts werken. Een snelle overgang kan buikpijn, een opgeblazen gevoel, verstopping of diarree veroorzaken. Diëtist Emily Leeming adviseert de hoeveelheid geleidelijk op te bouwen richting ongeveer 30 gram per dag, bijvoorbeeld door steeds één maaltijd aan te passen.

Brillen tegen blauw licht lossen het belangrijkste schermprobleem evenmin op. Er is weinig bewijs dat licht van consumentenschermen aanzienlijke langetermijnschade aan de ogen veroorzaakt. Langdurig turen leidt wel tot digitale oogvermoeidheid, doordat mensen minder knipperen. De oogarts adviseert onder meer de 20-20-20-regel, bewust knipperen, zo nodig bevochtigende oogdruppels en geen schermen in het uur voor het slapen.

Gezonde mensen hoeven hun normale glucosepieken na maaltijden volgens maag-darm-leverarts Alan Desmond niet voortdurend te controleren. De bloedsuikerspiegel stijgt na eten van nature en daalt daarna weer. Continue glucosemeters zijn waardevol voor mensen met diabetes, maar het streven om normale schommelingen bij niet-diabetici volledig af te vlakken, berust volgens Desmond op een verkeerd begrip van de fysiologie.

Tot slot kan een voortdurend optimistische houding schadelijk worden wanneer die verdriet, boosheid of rouw onderdrukt. Psycholoog Audrey Tang noemt dit ‘toxische positiviteit’. Gevoelens wegdrukken kan leiden tot extra spanning en wrok. Een gezondere reactie is emoties eerst te erkennen, er woorden aan te geven en te onderzoeken wat ze signaleren. De algemene boodschap van de experts: kies voor bewezen gewoonten, bouw veranderingen rustig op en laat wellnessmarketing niet bepalen hoe gezond of succesvol je je moet voelen.